Ke hobane'ng ha metsotso e seng mekae ea ho ikoetlisa e atisa ho ikutloa e le thata ka ho fetisisa
Phetoho ea ho phela ka mokhoa o ts'oarellang ho ea boemong bo matla ke mokhoa o hlollang oa bophelo. Ho sa tsotellehe hore na u mocha oa ho ikoetlisa kapa ke moatlelete ea nako e telele, ho utloisisa se etsahalang 'meleng oa hao nakong ea boikoetliso ba metsotso e seng mekae ea pele ho tla u thusa hore u lule u sireletsehile, u phutholohile ebile u susumetsoa. U tla boela u atlehe ka ho fetisisa ka ho sebetsa ha hao ka mofuthu le ka ho feletseng.
Ke Hobane'ng ha ke Ikutloa ke le Mokokotlo?
Haeba metsotso e 5 ea pele ea ho ikoetlisa ke e thata ka ho fetisisa, ha u mong. Boikutlo ba khatello ea pele nakong ea boikoetliso bo hlile bo tloaelehile. Ha e le hantle, ho etsahala le baatlelete ba rutehileng haholo. Empa ho e-na le hore u ikutloe u nyahame 'me u hlohletsoe ke ho phefumoloha ha hao le maoto a tukang, sebelisa tsebo ena e le khopotso ea bohlokoa ba mofuthu,' me u hopole se etsahalang 'meleng oa hao metsotso e seng mekae ea pele ea boikoetliso.
Liphetoho tsa 'mele tse u lumellang hore u lule u ikoetlisa ka mokhoa o tsitsitseng o etsahala nakong ea hoo e batlang e le boikoetliso leha e le bofe, empa boikutlo bo tebileng ba ho khathala le ho hema ho atisa ho hlokomeloa nakong ea ho matha, libaesekele, litepisi, ho sesa le tse ling tse matla haholo . Maikutlo a bakoa ke nako ea 'mele ea ho lahla mafura a mangata ho mesifa e sebetsang.
E le hore mesifa e sebetse, e hloka matla ka mokhoa oa adenosine triphosphate kapa ATP .
Ho na le bothata bo le bong feela: u na le ATP e lekaneng ho nka metsotsoana e ka bang 10. Joale o lokela ho qala ho e etsa. 'Mele o sebelisa mekhoa e' maloa ea matla , ho akarelletsa anaerobic glycolysis le aerobic glycolysis , ho fana ka oli ho mesifa e sebetsang.
Lenaneo la anaerobic le fana ka metsotso e ka bang 2 ho isa ho e 3 ea ATP, empa kapele 'mele o tla hloka ho fetohela ho aerobic glycolysis ho tsoela pele ho etsa marulelo.
"Aerobic" e bolela "ka oksijene." Mokhoa ona o sebelisa oksijene e ngata ho fetola glycogen e bolokiloeng, mafura le esita le lactic acid e le matla. Hang ha o kena ka aerobic glycolysis, u ka 'na ua boloka mesifa e sebetsana le lihora tse ngata qetellong.
Empa ho fetoha ho tloha motlakase o mong ho ea ho o mong ho ka etsa molato oa oksijene ho fihlela o khona ho fetisetsa oksijene ho mesifa e sebetsang kapele ho lekaneng ho etsa hore glycolysis e sebetse. U ka 'na ua ikutloa u chesa ebile u sa phutholoha ka har'a mesifa,' me u qale ho hema haholo ha u eketsa ho tsamaisoa ha oksijene metsing. Pelo ea pelo ea hau e tla eketsa ho pompa mali a mangata, hammoho le oksijene le limatlafatsi, 'meleng oohle. Hang ha phetoho e hlaha, o ka tsamaea hantle ka tsela e tsitsitseng mme tekanyo ea ho hema le pelo ea hau e tla lula hape.
Le hoja batho ba bang ba ka 'na ba fumana ho chesa hona hoa pele le mokhathala e le tšireletso e kholo ea ho ikoetlisa, hopola hore haeba u ka e sebelisa karolong ena e thata,' mele oa hao o tla ikamahanya le boemo bo tsitsitseng boo tsamaiso ea matla a aerobic e khonang ho e boloka le oksijene e hloka ho hongata habonolo. E, ho ka 'na ha hlokahala hore u fetole lebelo la hau ho latela boemo ba hau bo botle, empa ho sa tsotellehe hore na o matha marathon kapa u tsamaee ka potlako, u tla fumana lebelo le tsitsitseng moo u tla khona ho tsoela pele ho fallela teng. nako pele u felloa ke matla.
Melemo ea ho Fihla Mofuthu
Haeba metsotso e 5 kapa 10 ea pele e sa phutholoha hore u phunyeletse, kapa ha u sa le mocha ho ikoetlisa, u ka qoba ho se ikoetlise habonolo ka ho etsa mofuthu o mofuthu ka nako e telele. Ho ba mofuthu hoa utloahala ka mabaka a sa tšoaneng - haholo-holo bakeng sa thibelo ea kotsi - empa ho fokotsa ntho leha e le efe e matla ea boikoetliso ba pelo e ntle haholo ebile e le monate haeba u sa ikutloe eka u felisitsoe pele u qalile. Ha u qala ho ikoetlisa ka tsela e tsitsitseng 'me butle-butle u eketsa lebelo kapa matla ka nako ea metsotso e 5 ho isa ho ea 10, o tla qoba ho khathatseha kapele ea molato oa oksijene mme mosebetsi o mong le o mong oa ho ikoetlisa o ka ikutloa o atlehile haholoanyane.
Le hoja liphetoho tsena tsa nakoana tsa 'mele li etsahala ho mang kapa mang ea tlohang ho itšehla thajana, haeba u ikoetlisa kamehla, phetoho ena e tla etsahala ka potlako le ka mokhoa o tsitsitseng. Empa hase eona feela ntho e ntle e tla etsahala: Liphetoho tsa nako e telele tsa 'mele, kapa liphetoho, li boetse li hlaha' meleng oa ho ikoetlisa kamehla. Matla a pelo a ba matla le ho khona ho pompa mali a mangata ka thibelo e 'ngoe le e' ngoe, e fellang ka tekanyo ea pelo e tlase. Matla le ho fetisa oksijene ho eketsa hape. Likepe tsa mali li fetoha le ho feta, khatello ea mali e fokotseha 'me li-capillare tse ncha lia theoha. Liphetoho tsena kaofela li lebisa melemo e mengata ea nako e telele ea bophelo bo botle ka ho ikoetlisa kamehla.
Bohlokoa ba ho Phallela ka
Nakong e tlang ha u qala ho ikoetlisa le ho ikutloa u sa phutholoha ha u tsoa ka thata kapa u potlakile haholo, nahana ka se etsahalang 'meleng oa hao, ho hema, ho phomola hanyenyane le ho tsoelapele. Haeba u batla ho nka mokhoa o bonolo ha u tsoa ho ea sebetsa, sebelisa metsotso e 5 ea pele e le ho futhumala habonolo, metsotso e 5 e latelang ho fokotsa lebelo ebe u itokisetsa mosebetsing oa hau ka mokhoa o tloaelehileng.
Ka malebela ana le kutloisiso e ncha ea physiology ea mofuthu, u ka fumana hore u qala ho lebella ho ikoetlisa ho e-na le ho e tšaba.
> Mehloli:
> Kenney, Wilmore le Costill. Physiology ea Lipapali le Boikoetliso: Khatiso ea 5. 2011. Batho ba Kinetics ba hatisa.