Lula U Tšoana le Thuso e Tloaelehileng ea ho robala
Melatonin ke hormone e tloaelehileng 'meleng' me e tlatsetsa haholo ho thusa ho ntlafatsa boroko ba rona. Boroko bo sa tšoanelehang bo ka kena-kenana le ho sebetsa hantle 'meleng le ho ikoetlisa ka kakaretso. Ho ea ka lipatlisiso, melatonin e ntlafatsa boroko ba rona, empa e na le liphello tse ling 'meleng. Ho bonahala melatonin e ka eketsa metabolism, ho lahleheloa ke boima ba 'mele, le ho fana ka tšireletso bakeng sa lisele tsa mesifa .
Mokhoa o tloaelehileng oa ho robala o ka thusa joang ho fokotsa mafura le ho ntlafatsa mesifa? Pele re araba potso eo, re lokela ho utloisisa hore na melatonin e sebetsa joang 'meleng.
Karolo ea Melatonin
Harmonyone ea Melatonin e pateloa ke lesela la pineal bokong 'me e ikarabella ho laola pina ea rona ea circadian. Sekhahla sa Circadian ke nako e ka hare ea 'mele ea rona e matha ka nako ea lihora tse 24. Ha e le hantle ke motlakase o laola nako ea rona ea ho robala le ho robala. Pina ea rona ea sekhahla e sebetsa hantle ha re e-na le mekhoa e tloaelehileng ea ho robala. E boetse e ela hloko lintlha tse ka ntle tsa letsatsi le letsatsi le ho likela ha letsatsi.
Ha ho fifala le ha re le haufi le bethe, puisano ho bokong ea rona e susumelletsa ho lokolloa ha melatonin e etsang hore re ikutloe re khathetse. Melatonin e boetse e tsejoa e le hormone ea lefifi 'me e fihla boemong ba tlhōrō bosiu ha re robetse. Ha letsatsi le ntse le phahama, melumo ea melatonin ea rona e theoha ho emisa 'mele ea rona hore e tsohe le ho itokisetsa mesebetsi ea letsatsi le letsatsi.
Kaha melatonin ke hormone e ka sehloohong e laolang pina ea rona ea circadian, ho rarolla bothata leha e le bofe ba ho robala hammoho le melatonin ke habohlokoa. Ntle le boroko ba boleng, boqapi ba 'mele, litekanyetso tsa matla, phepo e nepahetseng le bokhoni ba ho ikoetlisa li ka ameha hampe.
Melatonin e Thusa Joang ho Fokotsa Letlalo la 'Mele?
Ho ea ka lipatlisiso, melatonin e ka eketsa metabolism le ho ntlafatsa bokhoni ba rona ba ho theola 'mele.
E le hore ho netefatsoe khopolo ena, ho ile ha etsoa phuputso ea ho hlahloba kamoo melatonin e amang 'mele kateng, lipids le metabolism ea tsoekere ho basali ba postmenopausal. Ho ikhula khoeling ho etsahala hore ho be le nako bophelong ba mosali moo ho lahleheloa ke mesifa le ho fumana mesifa e ka ba ntoa .
Phuputso e nyenyane e entsoeng ka mahlale e ne e kenyelletsa basali ba 81 ba emenophosema ba ileng ba tlatsetsa ka melatonin (1 kapa 3mg bosiu) kapa sebakabo sa sebaka sa selemo se le seng. Sebopeho sa 'mele se ne se lekantsoe ka ho hlahloba DXA pele le ka mor'a nako ea teko. Mali a ne a huloa ho ngola lintlha tsa motheo le litekanyetso tsa ho qetela tsa kamoo melatonin e amang leptin, adiponectin le maemo a insulin. Tsena ke li-hormone tse thusang ho tsamaisa mekhoa ea metsoako ho kenyeletsa kamoo 'mele oa rona o chesang mafura le tsoekere (tsoekere).
Basali ba tlatsitseng le melatonin ba fokotsa boima ba mafura ka karolo ea 7 lekholong ha bapisoa le sehlopha sa placebo. Ba boetse ba khona ho eketsa boima bo boima ka karolo ea 2.6 lekholong ha ba bapisoa le barupeluoa ba placebo. Adiponectin hormone e eketsehile haholo ka karolo ea 21 lekholong sehlopha sa melatonin. Adiponectin ke protheine ea hormone e amehang ka tsela eo 'mele o laolang lebelo la tsoekere le ho senyeha ha mafura a acids.
Lipatlisiso tsa lipatlisiso li bontša melatonin hore e be le phello e ntle ho sebopeho sa 'mele le mahlaseli a mafura (ho chesa).
Ho tlatsetsa ka melatonin ka likhoeli tse 12 ho bontšitsoe ho fokotsa mafura a 'mele le ho eketsa boima bo boima. Lintho tse ling tse fumanoeng li fumanoe ke keketseho ea hormone ea adiponectin e amanang le ho ntlafatsa tsela eo 'mele oa rona o chesang mafura ka eona.
Na e ka Eketsa le ho Sireletsa Mesebetsi e Bohlokoa?
Melatonin e bontšoa ho eketsa bongata bo boima ba basali ba postmenopausal. Phuputso e 'ngoe e bontša hore e boetse e sireletsa baatlelete ba senyang mesifa . E le hore ho thehoe mesifa, tikoloho e leka-lekaneng le e sireletsang ka hare ke ea bohlokoa. Ho bonahala melatonin e ka fokotsa khatello ea kelello e bakoang ke ho ikoetlisa 'me ea fana ka sebaka se ntlafetseng sa ho sireletsa mesifa le ho hōla.
Melatonin e na le thepa ea antioxidant e bonahalang e fokotsa khatello ea kelello e bakoang ke ho ikoetlisa. Ho imeloa kelellong ho etsahala ha ho e-na le ho se leka-lekane kapa ho sekisetsa ha mesebetsi e tloaelehileng ea 'mele ka lebaka la boikoetliso bo matla. Sena se ka etsa hore mokhathala le mokhathala o fokotsehe hammoho le matla a fokolang.
Ho ile ha etsoa phuputso ho hlahloba liphello tsa melatonin tse neng li tla ba le lik'hemik'hale tsa lik'hemik'hale le tšenyo ea mesifa ho baatlelete ba koetlisitsoeng . Nakong ea tlhahlobo ena e khutšoanyane, baatlelete ba 24 ba tlatsitsoe ka melatonin (100mg / day) kapa placebo. Chelete ena e phahame haholo ha e bapisoa le seo 'mele oa rona o hlahisang ka tlhaho ka letsatsi. Barupeluoa ba ne ba lokela ho eketsa matla a ho ikoetlisa nakong ea liteko.
Boikoetliso bo phahameng bo ka etsa hore lik'hemik'hale li lokolloe 'meleng o ka lematsang mesifa le lisele tsa rona. Lipatlisiso li kenyeletsa tlhahlobo ea mali bakeng sa lik'hemik'hale tsena hammoho le li-enzyme tse ling le li-antioxidants tse thusang ho hola ha mesifa.
Liphetho tsa lipatlisiso li bontšitse tse latelang:
- Baatlelete ba tlatsetsa ka melatonin ba bontšitse keketseho ea kokoana-hloko ea antioxidant ea ho sireletsa mesifa ha bapisoa le sehlopha sa placebo.
- Barupeluoa ba nkang melatonin ba khonne ho fokotsa maemo a kotsi a lik'hemik'hale a bontšang tšenyo e mpe ea mesifa e bakoang ke ho ikoetlisa e bakoang ke khatello ea mali ho feta sehlopha sa placebo.
- Melatonin e thibela ho eketseha ha chefo ea lik'hemik'hale e bōpiloeng nakong ea khatello ea lik'hemik'hale ho bapisoa le sehlopha sa placebo.
- Sehlopha sa melatonin se bolokile karolelano e phahameng ea li-enzyme tse sireletsang ho thusa ho sireletsa lisele tsa mesifa ho bapisoa le ba sebelisang placebo.
- Kakaretso ea k'holeseterole e ile ea fokotsoa le sehlopha sa melatonin ha se bapisoa le placebo.
Bafuputsi ba phethile hore melatonin e molemo ho bapalami ba koetlisitsoeng. Ba bontšitse hore melatonin e thusa ho thibela khatello ea kelello e bakoang ke ho ikoetlisa 'me e fana ka mesifa ea mesifa ea ts'ireletso khahlanong le ts'oaetso ea mali.
Maemong a lekaneng a Melatonin le Thupelo ea 'mele
Lipatlisiso tse thahasellisang tsa liphoofolo li ile tsa hlahloba hore na letsatsi le leng le le leng ho tlatsetsa ha melatonin ho ntlafatsa matla a matla a ho sebelisa matla ha re ntse re le lilemong. Li-rakhoebo li ne li sebelisetsoa lipatlisiso ka nako ea libeke tse 16.
Bafuputsi ba bontšitse hore melatonin e phetha karolo ea bohlokoa mefuteng ea lik'hemik'hale tsa mafura le mesifa ea 'mele ho koetliso ea' mele. Ho fokotseha ha melatonin ha re ntse re le lilemong, re baka ho fokotseha ha katleho ea mmele ea rona ho ikoetlisa. Ha e le hantle, liphoofolo tse sitoang ho hlahisa melatonin li ile tsa hlōleha ho hlahisa liphetoho tsa metsoalli ho arabela boikoetliso bo sebetsang ho ea ka lipatlisiso.
Thuto eo e arolelitse likarolo ka lihlopha tse 'nè (sedentary le litoeba tse koetlisitsoeng-ha ho na melatonin) le (mekotla le litoeba tse koetlisitsoeng-melatonin tse tlatsitsoeng). Lipoe li ile tsa behoa lenaneong la ho ikoetlisa nakong ea libeke tse 8 tsa ho qetela tsa lipatlisiso.
Lipatlisiso li bontšitse hore likhohlo tse koetlisitsoeng tse tlatsanang le melatonin li hlahisa liphello tse molemo ho bapisoa le lihlopha tse ling tse tharo. Libaka tse latelang li tlalehiloe li ntlafalitsoe le melatonin:
- Bokhoni ba 'mele
- Mamello ea ho ba le tsoekere
- Litaba tsa mesifa ea glycogen
- Boima ba 'mele
- Mosebetsi oa enzyme
- Metabolism ea mafura
- Li-metabolism tsa tsoekere
- Sensibisiso ea insulin
Liphuputso tse ntle li bontša melatonin supplementation e ka ba molemo ho boloka mosebetsi oa 'mele ha re ntse re le lilemong. Litekanyo tse lekaneng tsa melatonin li bontšoa hore li phetha karolo ea bohlokoa ho feto-fetoha ha metsoako e bakoang ke boikoetliso ba aerobic. Ho bonahala melatonin e ka thusa ho ntlafatsa metabolism ea rona, ho fokotsa boima ba 'mele le ho eketsa kutloisiso ea insulin.
Le hoja liphello li tšepisa, metabolism ea likhoto e fapane hōle le metabolism ea batho, 'me liphello tsa lithuto tsa rat (tse atisang ho sebelisoa feela hobane likhooe li theko e tlaase le tse sa rateheng) li ka sebelisoa feela ho hlahisa likhopolo tsa maikutlo, tseo ka nako eo li hlokang ho lekoa ho batho.
Litsela Tse Ling Melatonin e Ntlafatsa Bophelo ba Rōna
Melatonin e nkoa e le antioxidant e matla 'me e bontšoa ho ntlafatsa tšebetso ea' mele ea ho itšireletsa mafung. Ho ea ka lipatlisiso, thepa ea antioxidant ka melatonin e bontšoa ho sireletsa 'mele ea rona ho tloha ho li-radicals mahala le tšenyo ea cellular. Liphuputso tse 'maloa li bontšitse melatonin ho thusa kapa ho ntlafatsa maemo a mang a kenyeletsang:
- Ho tlosa li-radicals tsa mahala (limolek'hule tse tsoetseng pele tse kotsi ho 'mele)
- Thibelo ea kankere
- Bofokoli bo bonolo ba maikutlo (Alzheimer's le 'dementia')
- Bophelo bo botle
- Mosebetsi oa ho nahanisisa nakong ea ho tsofala ha tlhaho
- Mathata a ho robala
- Mokhoa oa ho itšireletsa mafung
- Ho fokotsa ho ruruha
- Ho tepella maikutlong ho bakoang ke khathatso ea boroko
- Bophelo ba pelo (angina, khatello ea kelello, kotsi e fokolang ea lefu la pelo)
- Ho tsofala botsofali
- Bophelo bo ntlafetseng ba 'meleng
- Ho fokotsa hlooho ea hlooho ea migraine
Liphuputso tse ngata li bontšitse melatonin ka tlhaho le ho tlatsetsa ho sireletsa 'mele ho tsoa maloetseng a bakoang ke tšenyo e khōlō ea mahala. Leha ho le joalo, ho sebelisa melatonin e phahameng ea nako e telele, ha ho ntse ho e-na le tlhahiso e thahasellisang eo qetellong e lokelang ho etsoa, hase ntho eo motho a lokelang ho e etsa kajeno ntle le tumello ea ngaka, ho sa tsotellehe hore lintho tsena li fumaneha habonolo ka tekanyo efe kapa efe . Lipatlisiso tse ling tsa ho fumana tse ling tsa mesebetsi le bopaki bo tsitsitseng ho tlatsetso ea melatonine e khothalletsoa.
Na ke Lokela ho Nka Melatonin?
Ho na le bopaki bo lekaneng ba ho bontša melatonin e le molemo ho ntlafatsa bophelo ba rona le ho ikoetlisa. Leha ho le joalo, sena se ka 'na sa se ke sa bolela ho tlatsetsa le melatonin ke se nepahetseng ka ho fetisisa ho uena. 'Mele oa hau o se o ntse o hlahisa maemong a lekaneng a melatonin ho tšehetsa ho ikoetlisa hantle. Ho na le lintho tse 'maloa tseo u ka li nahanang pele u tsoelapele ka khetho ea ho sebelisa melatonin.
Ho ea ka Mekhatlo ea Sechaba ea Bophelo, melatonin e ka thusa batho ba bang ba nang le mathata a boroko a amanang le ho hlobaela, jet lag kapa mosebetsi oa ho fetoha. Le hoja tekanyo ea physiologic (.1 ho .5 mg) ea melatonin e bontšoa e atlehile bakeng sa mefuta e itseng ea ho robala le ho phekola lifofane tsa jet, litekanyetso tse kholo li lula li belaella. Meriana e phahameng e ka hlahisa maemo a rona a melatonin esita le nakong ea motšehare mme e fetola letsatsi la rona la bosiu le bosiu lipakeng tsa circadian.
Ha ho hlake hore na ho na le bopaki bo lekaneng ba ho tšehetsa melatonin e le phekolo bakeng sa maemo a mang. Le hoja lipatlisiso li fumane likatlisiso tse ntle tsa kliniki, ho bonahala lipatlisiso tse eketsehileng li khothalletsoa.
Melatonin e bontšoa e le tšireletso e sireletsehileng e nkiloeng nako e khutšoanyane, empa lithuto tse ling li hlokahalang hore li batlisise polokeho le katleho ea tšebeliso ea nako e telele. Ho hlahloba ka botlalo liphello tsa lipatlisiso ho tla ba molemo ho etsa qeto ea ho e tlatsa ka melatonin.
Melatonin e kenyelelitsoe e le e 'ngoe ea lisebelisuoa tsa lijo tse laoloang ke Tsamaiso ea Lijo le Lithethefatsi (FDA), empa melao ea tsamaiso ha e thata haholo ha e bapisoa le lithethefatsi tsa ngaka. Hangata lisebelisoa li sa tsamaisoe ka molao hobane bonyane ho na le molao o itseng oa melatonin ke ntho e ntle.
Ho latela lipatlisiso, ha ho na tekanyo e khothalletsoang bakeng sa li-supplement ea melatonin. Liphuputso tse ngata li qala ka tekanyo ea tekano (<0.3 mg ka letsatsi) e haufi le seo 'mele oa rona o hlahisang ka tlhaho. Ho qala ka chelete e tlaase ka ho fetisisa ho finyella liphello tse lakatsehang ho bonahala e le khetho e ntle ka ho fetisisa. Leha ho le joalo, ke habohlokoa ho buisana ka ho sebelisa melatonin le ngaka ea hau. Ba tla khona ho u thusa ho etsa qeto ea tekanyo e nepahetseng bakeng sa boemo ba hau le ho khothalletsa keketseho leha e le efe ha ho hlokahala.
Litla-morao tse ka khonehang tsa melatonin supplementation li kenyeletsa:
- Litoro tse sa tloaelehang kapa litoro tse bohloko
- Ho senyeha ha lipina tsa circadian haeba ho nkoa haholo
- Ho otsela haeba ho nkoa motšehare
- Ho otsela ha ho tsosoa haeba ho hongata haholo ho nkiloe bosiung bo fetileng
Litla-morao tse ling li ka 'na tsa kenyelletsa matšoao a mala, ho ba le botsoa, hlooho, ho halefa, ho fokotsa libido, le ho fokotsa palo ea peō ho banna.
Boitsebiso ba ho qoba ho kenyeletsa:
- Liphuputso tse ling li bontšitse melatonin e ka mpefatsa matšoao a ho tepella maikutlo.
- Basali ba nang le bakhachane kapa ba anyesang ha baa lokela ho nka melatonin hobane e ka kena-kenana le tsoalo kapa bokhachane.
- Melatonin e ka sebelisana le meriana e itseng e behiloeng. Haeba u nka meriana e laetsoeng, ho buisana le ngaka ea hao ho eletsoa pele u nka melatonin.
- Tekanyetso e phahameng ea melatonin e boetse e amahanngoa le ho robala ha letsatsi, hyperprolactinemia, hypothermia le ho se sebetse hantle 'meleng.
Lentsoe le Tsoang ho
Melatonin e bontšoa ho ntlafatsa bokhoni ba rona ba ho lahleheloa ke mafura, ho fumana mesifa, mme ke phekolo e ka ntlafatsang bophelo bo botle. Litholoana tse ntle li tsoteha mme lipatlisiso tse ling li boleloa hore li tla fumana melemo e mengata ea bophelo bo botle ba melatonin. Le hoja ho bonahala eka ke khetho ea phekolo ea nako e khutšoanyane e sireletsehileng, ho na le kameho ea nako e telele e sebelisoang ka lebaka la ho haella ha lipatlisiso sebakeng sena. Haeba o nahana ho nka melatonin bakeng sa ho ikoetlisa kapa ho robala mathata, ho bua le ngaka pele e tla ba khopolo e ntle.
> Mehloli:
Amstrup AK et al., Mafura a fokotsehileng 'me a eketseha boima bo boima ka selemo se le seng sa phekolo ea melatonin ho basali ba postmenopausal: Teko e sa laoloang ka li-placebo, Journal of Clinical Endocrinology, 2016
> Leonardo-Mendonça RC et al., Molemo oa tlatsetso le melatonin ea antioxidant ka boemo ba redox le tšenyo ea mesifa ho baatlelete ba koetlisitsoeng, Journal of Applied Physiology, Nutrition, le Metabolism, 2017
> Mendes C et al., Liphetoho tsa phoofolo ea tsofetseng ho itlhakisa: karolo ea tlatsetso ea letsatsi le letsatsi le melatonin, Journal of Pineal Research, 2013
> Setsi sa Sechaba sa Bophelo bo Phethahetseng le bo Tšebelisano, Melatonin: Ka Botebo, Litsi tsa Sechaba tsa Bophelo, 2016
> Reiter RJ le al., Melatonin e le antioxidant: lisebelisoa tsa likokoana-hloko le likokoana-hloko tse amang batho, Acta Biochim Pol., 2003